Klinik ölüm anından (kalbin durması) geri döndürülen insanların anlattığı tünelin sonundaki ışık, beden dışı seyahat ve derin huzur hissi gibi 'Ölüme Yakın Deneyimler' (ÖYD) yüzyıllardır mistik açıklamalarla sunulmuştur. Bugün ise modern nörobilim, ölmekte olan beynin kimyasını inceleyerek bu fenomenlere rasyonel açıklamalar getiriyor.
1. Oksijensiz Kalan Beyin ve Halüsinasyonlar
Kalp durduğunda beyne giden oksijen akışı kesilir (anoksi). Beynin oksijensiz kalması, özellikle görme merkezinde (oksipital lob) düzensiz nöronal ateşlemelere yol açar. Bu durum, tünel görüşü ve merkezde parlak bir ışık halüsinasyonu yaratır. Eş zamanlı olarak temporal lobun uyarılması, bedenden ayrılma ve uçma hissini tetikler.
"Ölüm anındaki o huzurlu tünel ışığı, ruhun seyahati değil; ölmekte olan beynin hayatta kalmak için salgıladığı son kimyasal savunma kalkanıdır."
2. Endorfin Patlaması ve Derin Huzur Hissi
Ölümden dönenlerin en çok vurguladığı derin huzur ve acısızlık hissi, beynin aşırı stres anında salgıladığı endorfin ve ketamin benzeri nörotransmitter patlamalarıyla açıklanır. Ayrıca ölüme yakın anlarda beyin dalgalarında (özellikle gama dalgaları) gözlenen ani artışlar, bilincin son anlarında son derece yoğun ve canlı anıların (hayatın film şeridi gibi geçmesi) canlanmasına neden olmaktadır.